DIWASS en Annex VII: wat verandert er voor uw afvaltransporten?

24 oktober 20265 min leestijd

Wat is DIWASS?

DIWASS staat voor Digital Waste Shipment System: het centrale digitale systeem van de Europese Commissie om afvaltransporten tussen EU-landen aan te vragen, op te volgen en af te handelen. Het hoort bij de herziene Europese verordening over de overbrenging van afvalstoffen (Verordening (EU) 2024/1157, ook Waste Shipment Regulation of WSR genoemd).

In plaats van papieren formulieren en losse nationale systemen komen documenten en meldingen in één gedeeld systeem. DIWASS verzamelt de nodige documenten, stuurt meldingen door naar de betrokken overheden, volgt de status van elk transport op en zorgt dat alle partijen dezelfde informatie zien.

Wie moet het gebruiken?

Sinds 21 mei 2026 moeten zowel de bevoegde EU-autoriteiten als de bedrijven (marktdeelnemers) DIWASS gebruiken voor kennisgevingen en de bijhorende bewegingsdocumenten, zodra een EU-lidstaat het land van verzending, bestemming of doorvoer is.

Daarvoor moet elke betrokken partij geregistreerd zijn: wie het transport organiseert, de afvalproducent, vervoerders, ontvangers en verwerkingsinstallaties. Alleen geregistreerde partijen zijn zichtbaar en selecteerbaar in het systeem; gegevens van bedrijven of autoriteiten kunnen niet manueel worden ingevoerd.

Wat is Annex VII (bijlage VII)?

Niet elk afvaltransport vraagt een voorafgaande kennisgeving. Voor afval op de groene lijst dat bestemd is voor recuperatie, geldt een lichtere regeling: geen voorafgaande toestemming, maar wel een Annex VII-document dat het transport vergezelt. Officieel heet het formulier Information accompanying shipments of waste. Het geldt ook voor afval dat naar een laboratorium gaat voor analyse of proefbehandeling.

Het document wordt onderweg door meerdere partijen aangevuld en ondertekend. Op het huidige formulier, met 15 blokken, vindt u onder meer:

Wie wat doet: de persoon die het transport organiseert, de afvalproducent, de ontvanger (consignee) en tot drie vervoerders, elk met vervoermiddel, overdrachtsdatum en handtekening.
Het afval: omschrijving, hoeveelheid in ton of m³, datum van het transport, verwerkingshandeling (R- of D-code) en codes zoals Basel, OECD, bijlage IIIA of IIIB en de Europese afvallijst.
De route: landen van verzending, doorvoer en bestemming, en de verwerkingsinstallatie.
Een verklaring van de organisator en de producent dat de gegevens volledig en correct zijn en dat er een effectief schriftelijk contract met de ontvanger bestaat.
Bevestigingen achteraf: ontvangst door de ontvanger, ontvangst in de verwerkingsinstallatie met de ontvangen hoeveelheid, en een verklaring dat de recuperatie is afgerond.

In DIWASS worden deze documenten digitaal opgesteld en ingediend, en vullen vervoerders, ontvangers en verwerkingsinstallaties hun deel ook digitaal aan.

Wat verandert er op 1 januari 2027?

Annex VII loopt een stap achter op de rest van DIWASS. Op 21 mei 2026 werd het gebruik voor kennisgevingen en bewegingsdocumenten verplicht, maar voor Annex VII was digitaal gebruik enkel mogelijk. De Europese Commissie wijst op problemen met de koppeling tussen het centrale systeem en lokale systemen en laat Annex VII-documenten tot en met 31 december 2026 vooral op papier verlopen.

2 juli 2025Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1290 legt de technische eisen vast.
Januari 2026De technische API-documentatie wordt gepubliceerd (laatst bijgewerkt op 31 maart 2026).
21 mei 2026DIWASS is verplicht voor kennisgevingen en bewegingsdocumenten. Annex VII kan al digitaal, maar moet niet.
21 mei tot 31 december 2026Annex VII blijft in de praktijk op papier.
1 januari 2027Einde van de papieren overgangsperiode: Annex VII-documenten horen dan digitaal te verlopen.
2027De Commissie begint informatie te publiceren over transporten onder de algemene informatieplicht.

Goed om te weten: de pagina van de Commissie noemt enkel 31 december 2026 als einde van de papieren periode. 1 januari 2027 als nieuwe startdatum volgt daaruit en wordt zo ook genoemd door Duitse bronnen (BKV, die verwijst naar een overgangsperiode tot en met 31 december 2026). Die overgangsperiode is al eens opgeschoven en niet alle bronnen zijn even scherp over Annex VII. Dit is de stand van 24 oktober 2026: controleer de actuele situatie bij de Commissie of uw bevoegde overheid.

Hoe sluit u aan op DIWASS?

Er zijn twee wegen:

De webinterface (GUI): u voert transporten en documenten manueel in via de website van de Commissie.
Een koppeling (API): uw eigen systeem, zoals uw ERP of transportsoftware, praat rechtstreeks met DIWASS.

Welke weg geldt, bepaalt elke bevoegde autoriteit per procedure (kennisgeving, Annex VII, voorafgaande toestemming). Een overheid kan voor kennisgevingen een lokaal systeem vragen en voor Annex VII de website toestaan. Commerciële software mag in alle gevallen. Voor een directe koppeling moet uw bedrijf geregistreerd zijn en een bevoegde gebruiker hebben; die vraagt de API-gegevens aan bij de helpdesk van de Commissie. De technische eisen staan in Uitvoeringsverordening (EU) 2025/1290. De Commissie geeft zelf geen opleiding aan bedrijven.

In Vlaanderen blijft volgens Pionira het OVAM-digitaal loket gelden voor transporten met een kennisgevingsprocedure. Controleer bij OVAM wat dat voor uw situatie betekent.

Wanneer loont een systeemintegratie?

Bij een handvol transporten per maand volstaat de webinterface. Bij volume wordt manueel invoeren de flessenhals: dezelfde gegevens (afvalstroom, hoeveelheid, vervoerder, ontvanger, verwerkingsinstallatie) staan al in uw ERP, weegbrug- of transportsysteem en moeten dan nog eens in DIWASS worden ingetikt, terwijl meerdere partijen hun deel moeten aanvullen en ondertekenen. Dat is dubbel werk, een kans op fouten en vertraging aan de weegbrug.

Met een koppeling geeft u die gegevens één keer in en stroomt de rest automatisch. VTS IT bouwt SOAP-koppelingen tussen uw ERP en DIWASS, conform de technische specificaties van de Commissie, voor onder meer:

Operatoren: de geregistreerde partijen die u nodig hebt opzoeken en beheren.
Kennisgevingen en beslissingen: indienen, opvolgen en de reactie van de overheid verwerken.
Zendingen en bewegingsdocumenten: aanmaken en bijwerken vanuit uw transportplanning.
Annex VII-documenten: aanmaken, aanvullen en de bevestigingen van vervoerder, ontvanger en verwerkingsinstallatie terug laten stromen naar uw systemen.
Bijlagen: bewijsstukken meesturen en opvragen.
Events en wijzigingen: statuswijzigingen opvolgen en enkel bijwerken wat veranderd is.
Gebruikersmachtigingen en pre-consented installaties: toegangsbeheer en vooraf goedgekeurde installaties.

Onze aanpak is dezelfde als bij elke koppeling: eerst een grondige analyse van uw processen en systemen, daarna een bouw die u zelf test in de testomgeving van de Commissie vóór livegang, en monitoring erna. DIWASS stelt bovendien eisen aan beveiligde authenticatie en aan hoe en in welke volgorde de webservices worden aangesproken. Dat bouwen we correct in, zodat u er niet over hoeft na te denken.

Eerlijk is eerlijk: niet elk bedrijf heeft een koppeling nodig. Verwerkt u weinig transporten, dan is de webinterface prima en zeggen we dat ook. Maar de tijd om te bouwen en te testen is beperkt: wie klaar wil zijn wanneer Annex VII digitaal wordt, begint best nu.

Benieuwd wat dit voor uw systemen betekent? Plan een vrijblijvend gesprek of lees eerst meer over onze aanpak voor systeemintegratie.

Bronnen

Dit artikel is informatief en geen juridisch advies. Controleer de actuele regels bij de Europese Commissie of uw bevoegde overheid.